Η 30η Ιανουαρίου, ημέρα εορτασμού των Τριών Ιεραρχών, συνιστά κορυφαίο θεσμικό και παιδαγωγικό ορόσημο για την ελληνική εκπαίδευση, καθώς αποτελεί πανελλήνια εορτή της Παιδείας και των Γραμμάτων. Η ημέρα αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μνήμη και το έργο των Μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας —του Ιωάννη Χρυσοστόμου, του Μεγάλου Βασιλείου και του Γρηγορίου του Θεολόγου— οι οποίοι, με τη θεολογική, φιλοσοφική και παιδαγωγική τους σκέψη, άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πνευματική και εκπαιδευτική παράδοση του ελληνισμού.
Οι Τρεις Ιεράρχες δεν υπήρξαν μόνο εξέχουσες μορφές της εκκλησιαστικής και θεολογικής σκέψης, αλλά και κορυφαίοι παιδαγωγοί, κοινωνικοί μεταρρυθμιστές και φορείς έμπρακτης κοινωνικής προσφοράς. Με το πλούσιο φιλανθρωπικό τους έργο και τη συστηματική τους μέριμνα για την καλλιέργεια του ανθρώπου, ανέδειξαν την παιδεία ως θεμελιώδη μοχλό κοινωνικής συνοχής, ηθικής καλλιέργειας και πνευματικής προόδου. Η προσήλωσή τους στην αξία της μόρφωσης αποτυπώνεται όχι μόνο στο συγγραφικό τους έργο, αλλά και στη συνολική τους στάση ζωής, καθώς αφιέρωσαν τους πόρους και το έργο τους στην υπηρεσία του ανθρώπου και της κοινωνίας.
Ιδιαίτερη ιστορική σημασία για τον χώρο της εκπαίδευσης έχει το γεγονός ότι η καθιέρωση της εορτής των Τριών Ιεραρχών ως ημέρας αφιερωμένης στην Παιδεία ξεκίνησε από την Κέρκυρα. Το 1826, με πρωτοβουλία του Δημητρίου Γκίλφορντ, ιδρυτή της Ιονίου Ακαδημίας, η ημέρα αυτή θεσμοθετήθηκε ως εορτή της Ελληνικής και Επτανησιακής Παιδείας. Ακολούθως, το 1842, το Πανεπιστήμιο Αθηνών καθιέρωσε την εορτή σε πανελλήνιο επίπεδο, ως ημέρα αφιερωμένη στα Γράμματα και στην Εκπαίδευση, αναγνωρίζοντας διαχρονικά τους Τρεις Ιεράρχες ως προστάτες των μαθητών, των φοιτητών και της παιδευτικής διαδικασίας.
Οι παιδαγωγικές τους θέσεις παραμένουν επίκαιρες και διαχρονικές. Ο Ιωάννης Χρυσόστομος αναδεικνύει την παιδεία ως «τέχνη των τεχνών και επιστήμη των επιστημών», ο Μέγας Βασίλειος την προσδιορίζει ως αγωγή που καλλιεργεί την ψυχή και την απαλλάσσει από τα πάθη, ενώ ο Γρηγόριος ο Θεολόγος την χαρακτηρίζει ως το «πρώτο και μέγιστο καλό» για τον άνθρωπο. Οι διατυπώσεις αυτές αποτυπώνουν μια ολοκληρωμένη αντίληψη της παιδείας ως διαδικασίας ολόπλευρης ανάπτυξης της προσωπικότητας, που συνδυάζει τη γνώση με την ηθική καλλιέργεια και την κοινωνική ευθύνη.
Στο σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από ραγδαίες κοινωνικές, τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις, το μήνυμα των Τριών Ιεραρχών αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα. Η δια βίου μάθηση, η ανάπτυξη σύνθετων δεξιοτήτων, η καλλιέργεια κριτικής σκέψης και αξιών, καθώς και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, αποτελούν βασικούς άξονες της σύγχρονης εκπαιδευτικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, η παιδεία δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων, αλλά αναδεικνύεται ως βασικός παράγοντας διαμόρφωσης ενεργών, υπεύθυνων και δημοκρατικά εγγράμματων πολιτών.
Η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων τιμά την εορτή των Τριών Ιεραρχών, αναγνωρίζοντας τον ιστορικό, παιδαγωγικό και αξιακό της χαρακτήρα, και επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της για την προώθηση μιας εκπαίδευσης που συνδυάζει τη γνώση με την καλλιέργεια ήθους, αρετής και κοινωνικής ευθύνης.
Η σημερινή ημέρα αποτελεί ευκαιρία αναστοχασμού και επανασύνδεσης με τις διαχρονικές αξίες που θεμελιώνουν την εκπαιδευτική μας αποστολή και διασφαλίζουν τη σταθερή και ποιοτική πορεία της Παιδείας στον χρόνο.
Θερμές ευχές σε όλες και όλους για δημιουργική και γόνιμη εκπαιδευτική πορεία.
Με εκτίμηση,
Ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων
Πέτρος Δ. Αγγελόπουλος
